Jaki probiotyk przy trądziku?
Trądzik pospolity (acne vulgaris) to choroba przewlekła, która dotyka ponad 85% nastolatków i młodych osób między 18 a 35 rokiem życia. Zmiany trądzikowe w formie krost, grudek i zaskórników najczęściej zlokalizowane są na twarzy, plecach, klatce piersiowej i ramionach. W leczeniu tej dermatozy stosuje się preparaty do stosowania miejscowego, antybiotyki i inne leki doustne. Leczenie wspomaga się odpowiednią pielęgnacją, dietą i celowaną suplementacją.
Czym jest trądzik?
Trądzik to aktualnie najczęstsze zaburzenie dermatologiczne, z którym pacjenci zgłaszają się do lekarza. Charakteryzuje się występowaniem zaskórników otwartych i zamkniętych, grudek, krost, guzków, cyst oraz torbieli ropnych umiejscowionych w okolicach łojotokowych, czyli na twarzy (99%), plecach (90%), klatce piersiowej (78%). Niedoskonałości można również obserwować na ramionach oraz na pośladkach.
U kogo rozwija się trądzik?
Trądzik dotyka głównie osoby młode, między 16. a 19. rokiem życia, najczęściej w postaci łagodnej (ok. 85% przypadków), chociaż około 15% przypadków klasyfikuje się jako trądzik ciężki. Jednak zmiany trądzikowe coraz częściej dotykają również osoby w dojrzałym wieku, głównie kobiety, nawet 40- i 50-letnie. W takich przypadkach mówi się o tzw. trądziku późnym.
Patogeneza trądziku
Przyczyną powstawania zmian trądzikowych są przede wszystkim zaburzenia wydzielania łoju oraz stan zapalny mieszków włosowo-łojowych. Składają się na to cztery elementy:
- nadmierna aktywność gruczołów łojowych (łojotok),
- zaburzenie rogowacenia ujść mieszków włosowo-łojowych,
- kolonizacja gruczołów łojowych przez bakterie Cutibacterium acnes (wcześniej znane jako Propionibacterium acnes),
- rozwój stanu zapalnego.
Za powstawanie stanu zapalnego odpowiedzialne są przede wszystkim dwa czynniki: Cutibacterium acnes oraz produkowany przez sebocyty łój.
Trądzik późny – charakterystyka, przyczyny
Przyczyny wykwitów w trądziku późnym są podobne do tych w trądziku pospolitym, jednak same zmiany charakteryzują się wyraźnymi, specyficznymi cechami.
Typowa lokalizacja trądziku późnego obejmuje dolną część twarzy, czyli okolice brody, żuchwy i szyi. Najczęściej są to niewielkie zmiany zapalne w postaci czerwonych grudek lub krost wypełnionych treścią ropną. Czasami pojawiają się także bardzo duże zaskórniki. Charakterystyczne dla tej formy trądziku są łojotok oraz pozapalne przebarwienia, które pozostają po zniknięciu zmian skórnych.
Na patogenezę trądziku późnego silny wpływ ma gospodarka hormonalna, a precyzyjniej hormony androgenowe, w tym DHT (dihydrotestosteron) i DHEA-S (siarczan dehydroepiandrosteronu). Hormony te stymulują receptory androgenowe znajdujące się w ujściach gruczołów łojowych i w ujściach mieszków włosowych. W efekcie dochodzi do nagromadzenia łoju i keratyny, co powoduje powstanie zaskórników zamkniętych.
W praktyce trądzik taki występuje u kobiet z hiperandrogenizmem, które mają nieregularne cykle miesiączkowe, otyłość brzuszną czy zespół policystycznych jajników (PCOS).
Czynniki zaostrzające trądzik
Jednym z czynników negatywnie wpływających na zmiany trądzikowe jest dieta o wysokim indeksie glikemicznym. Podniesiony poziom insuliny stymuluje wydzielanie androgenów, powodując zwiększoną produkcję sebum. W związku z tym, w diecie osób z trądzikiem powinny dominować produkty o niskim indeksie glikemicznym (chleb pełnoziarnisty, kasze gruboziarniste, warzywa), a także te bogate w białko (chude mięso, drób, ryby) oraz kwasy tłuszczowe omega-3 (ryby, orzechy włoskie, siemię lniane, nasiona chia).
Kolejnym czynnikiem zaostrzającym zmiany trądzikowe mogą być zmiany hormonalne. W okresie przedmiesiączkowym około 60–70% kobiet doświadcza pogorszenia zmian trądzikowych. Nie jest wykluczone, że nasilenie problemów skórnych w tym czasie wynika ze zwiększonego spożywania przetworzonych produktów i słodyczy, po które kobiety sięgają zdecydowanie częściej niż w innych fazach cyklu miesiączkowego.
Trądzik mogą nasilać również niektóre leki oraz suplementy diety. Są to między innymi leki hormonalne, neurologiczne, przeciwgruźlicze, halogenki, witaminy z grupy B (B1, B6, B12), jod.
Zauważa się również intensyfikację zmian trądzikowych pod wpływem stresu. W jednej z prowadzonych analiz badacze zaobserwowali, że stres powodował zaostrzenie trądziku u 1/3 dorosłych kobiet. Wiąże się to ze zwiększonym stężeniem kortyzolu (działającego podobnie do androgenów), jako reakcji na stres, co skutkuje zwiększoną produkcją sebum.
Redukcja trądziku
Trądzik jest chorobą, z którą boryka się coraz większa grupa ludzi. Leczenie tej dermatozy to duże wyzwanie ze względu na nawrotowy charakter choroby. Leczenie trądziku należy zacząć jak najwcześniej, zanim choroba znajdzie się w zaawansowanym stadium, zmniejszając tym samym szanse na pojawienie się trwałych zmian w postaci blizn i przebarwień.
Podstawą leczenia trądziku jest postępowanie dermatologiczne, jednak ostatnie lata badań w dziedzinie nauk o żywieniu wskazują na istotną rolę diety w leczeniu zmian trądzikowych. Trzeba jednak podkreślić, że dieta i suplementacja nie mają charakteru leczniczego, lecz wspomagający i sprawdzają się zwłaszcza w przypadku łagodnego oraz umiarkowanego trądziku.
Dieta na trądzik
Zalecanym sposobem odżywiania przy trądziku jest dieta o niskim indeksie glikemicznym. Stabilizacja poziomu glukozy i insuliny w organizmie obniża poziom testosteronu i produkcję sebum, co może skutecznie zredukować ilość niedoskonałości skórnych.
W diecie warto ograniczyć nasycone kwasy tłuszczowe oraz żywność przetworzoną, ponieważ nasilają one trądzik zapalny. Warto również zmniejszyć spożycie mleka, odżywek białkowych i jogurtów typu skyr, które są bogate w białko serwatkowe i również mogą zaostrzać trądzik.
Interesująca korelacja obserwowana jest w przypadku mleka. Mimo że wpływ produktów mlecznych na trądzik pozostaje niejednoznaczny (stąd zaleca się prowadzenie dzienniczka żywieniowego do osobistych obserwacji), zauważono, że mleko odtłuszczone wywołuje zmiany skórne częściej niż mleko tłuste.
Laktoferyna
Laktoferyna to białko naturalnie występujące w siarze (pierwszym mleku wydzielanym po porodzie, bogatym w przeciwciała), mleku, ślinie oraz komórkach odpornościowych. Niweluje stany zapalne i reguluje produkcję łoju na skórze, co przyczynia się do zmniejszenia zmian trądzikowych.
Suplementacja laktoferyny daje najlepsze rezultaty w połączeniu z cynkiem i witaminą E. Pierwsze pozytywne efekty takiej kombinacji można zauważyć już po 2 tygodniach kuracji.
Probiotyki
Jeśli trądzik wynika z problemów hormonalnych (np. przy PCOS), to wydaje się, że doskonałym uzupełnieniem diety będzie Sanprobi Super Formula, czyli probiotyk który zawiera 7 szczepów probiotycznych (Bifidobacterium lactis W51, Bifidobacterium lactis W52, Lactobacillus acidophilus W22, Lacticaseibacillus paracasei W20, Lactiplantibacillus plantarum W21, Ligilactobacillus salivarius W24, Lactococcus lactis W19) oraz 2 prebiotyki: fruktooligosacharydy i inulinę. Takie połączenie probiotyku i prebiotyku (dające synbiotyk) pokazało w badaniach zmniejszenie testosteronu, co może przełożyć się na poprawę wyglądu skóry.
Jeśli trądzik nie ma podłoża hormonalnego, warto skoncentrować się na wzmocnieniu bariery jelitowej i zahamowaniu endotoksemii. Tu pomocne mogą być szczepy zawarte w SANPROBI Barrier, czyli Bifidobacterium bifidum W23, Bifidobacterium lactis W51, Bifidobacterium lactis W52, Lactobacillus acidophilus W37, Levilactobacillus brevis W63, Lacticaseibacillus casei W56, Ligilactobacillus salivarius W24, Lactococcus lactis W19 i Lactococcus lactis W58.
Podsumowanie
Trądzik to nie tylko zaburzenie estetyczne skóry, ale dermatoza, która nierzadko wymaga specjalnego leczenia. Warto przy tym ustalić, jak powinna wyglądać odpowiednia pielęgnacja skóry (po konsultacji ze specjalistą), a także jadłospis i suplementacja, które wspierają leczenie trądziku od wewnątrz.
