Insulinooporność a hiperinsulinemia – poznaj różnicę

Insulinooporność i hiperinsulinemia odnoszą się do stanu nieprawidłowej pracy naszej gospodarki węglowodanowo-insulinowej, ale czy oznaczają to samo? Na to pytanie odpowiem w tym artykule!

Insulinooporność, to stan, w którym tkanki, komórki mięśniowe, tłuszczowe, wątrobowe nie reagują prawidłowo na stężenie insuliny. W efekcie trzustka musi wytwarzać większe ilości tego hormonu, aby regulować poziom glukozy we krwi. Więcej o insulinooporności przeczytasz na moim blogu. 

Gdy komórki organizmu nie są wrażliwe na działanie insuliny, nasza trzustka myśli, że wytworzyła jej zbyt mało. W efekcie zwiększa jej wydzielanie. Poziom insuliny wzrasta i mamy do czynienia z hiperinsulinemią. 

Hiperinsulinemię można zdefiniować jako podwyższony poziom insuliny w stosunku do ilości, która jest wymagana do utrzymania prawidłowego stężeniem poziomu glukozy we krwi.

Czy można mieć insulinooporność i hiperinsulinemię jednocześnie?

Zdarza się, że osoby zmagające się z insulinoopornością mają też hiperinsulinemię, ale nie jest to regułą. Wytłumaczę Ci to na przykładzie wyników badań moich pacjentek.

Przypadek 1 – hiperinsulinemia i insulinooporność w wynikach badań laboratoryjnych 

1. Test obciążenia glukozą (75 g)

• glukoza na czczo: 86 mg/dl,
• glukoza po 1 godzinie: 139 mg/dl, 
• glukoza po 2 godzinach: 109 mg/dl. 

2. Insulina po obciążeniu (75 g glukozy 0,1,2)

• insulina przed obciążeniem: 18 uIU/ml – insulinooporność,
• insulina po obciążeniu (pkt 1): 130 uIU/ml – hiperinsulinemia,
• insulina po obciążeniu (pkt 2): 108 uIU/ml  – hiperinsulinemia.

Patrząc na te wyniki badań, od razu widzimy, że stężenie insuliny na czczo jest dość wysokie. Obliczamy więc wskaźnik HOMA-IR (dostępny na mojej stronie), wynik wynosi 3,82 – co wskazuje na występowanie Insulinooporności. 

Przyjrzyjmy się insulinie. Wg norm (spójrz poniżej) jej wynik utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie, co wskazuje na występowanie hiperinsulinemii. 

Normy na stężenie insuliny: 

• na czczo poniżej 10 mU/ml – insulinooporność,
• po 1 godzinie poniżej 50 mU/ml,
• po 2 godzinach poniżej 30 mU/ml. 

Przypadek 2 – insulinooporność bez hiperinsulinemii

1. Test obciążenia glukozą (75 g)

• glukoza na czczo: 85 mg/dl,
• glukoza po 1 godzinie: 130 mg/dl, 
• glukoza po 2 godzinach: 100 mg/ dl. 

2. Insulina po obciążeniu (75 g glukozy 0,1,2)

• insulina przed obciążeniem: 12 uIU/ml,
• insulina po obciążeniu (pkt 1): 40 uIU/ml, 
• insulina po obciążeniu (pkt 2): 18 uIU/ml 

Sprawdzamy wskaźnik HOMA-IR. Wynik = 2.52 – co wskazuje na nieprawidłowość. Stężenie insuliny po obciążeniu rośnie, a następnie spada – oba pomiary mieszczą się w normach. 

Mamy też trzeci przykład zaburzeń gospodarki węglowodanowej, który opisałam we wpisie o hipoglikemii. 

Pamiętaj, aby zawsze swoje wyniki badań skonsultować z lekarzem. Warto podkreślić, że nieleczone zaburzenia gospodarki glukozowo-insulinowej mogą prowadzić do cukrzycy typu drugiego, a także odgrywać kluczową rolę w rozwoju zespołu metabolicznego.

Hiperinsulinemia – objawy

Objawy insulinooporności i hiperinsulinemii są takie same, należą do nich m.in:

• senność po posiłku, szczególnie bogatym w węglowodany,
• ,,mgła” umysłowa objawiająca się problemami z koncentracją,
• częsta ochota na słodycze po posiłku,
• ciemne zmiany skórne typu acanthosis nigricans,
• ciągłe zmęczenie,
• zespół policystycznych jajników (PCOS).

Aby rozpoznać, które z tych schorzeń dotyczy Ciebie najlepiej wykonać badanie obciążenia glukozą i insuliną – czyli tzw. ,,krzywą”. A z wynikami badań udać się do lekarza endokrynologa lub diabetologa.

Czy hiperinsulinemia powoduje cukrzycę?

Prawie 100 lat temu insulina była stosowana jako lek w terapii osób niedożywionych w wyniku różnych schorzeń. Dawki insuliny mieściły się w zakresie stosowanych obecnie podczas leczenia cukrzycy typu 1 i prowadziły do ​​zwiększenia apetytu i przyrostu masy ciała. Niektóre badania wskazują, że nawet niewielki wzrost (podwojenie) poziomu insuliny na czczo będzie już sprzyjać adipogenezie – czyli procesowi tworzenia komórek tłuszczowych w naszym organizmie. Taka zależność jest obserwowana szczególnie dobrze u dzieci i młodzieży.

Hiperinsulinemia – dieta

Zastanawiasz się, czy sposób żywienie ma wpływ na insulinę? Oczywiście! Zarówno dieta, jak i aktywność fizyczna mogą pozytywnie wpłynąć na Twój stan zdrowia. Nie ma oddzielnych zaleceń dla osób z hiperinsulinemią, bo z dużym prawdopodobieństwem mierzą się też oni z Insulinoopornością. Jeśli nie masz pomysłu, jak przygotować posiłki o niskim indeksie glikemicznym, z pomocą przychodzą moje gotowe diety!

Bibliografia:

1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32819363/
2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7898093/
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18227495/